شارژ گاز یخچال در منزل؛ اول پیدا کردن نشتی
شارژ گاز یخچال در منزل شما انجام می‌شود، ولی قبل از آن باید بدانید یک نکته مهم: سیستم یخچال بسته است و گاز آن مصرف نمی‌شود. پس اگر گاز کم شده، جایی نشتی دارد، و شارژ بدون پیدا کردن و رفع نشتی فقط برای مدتی کوتاه جواب می‌دهد.
هشدار: گاز بسیاری از یخچال‌های امروزی، R600a (ایزوبوتان)، قابل اشتعال است. اگر بوی گاز می‌آید یا صدای هیس هیس از یخچال شنیده می‌شود، یخچال را از برق بکشید، پنجره‌ها را باز کنید و هیچ شعله، فندک یا کلید برقی را روشن نکنید. لوله‌های پشت یخچال را خودتان باز نکنید.
گاز یخچال تمام نمی‌شود، نشتی می‌کند
خیلی‌ها می‌گویند «گاز یخچال تمام شده»، مثل بنزین ماشین. این تشبیه درست نیست. گاز یخچال در یک مدار بسته می‌چرخد و فقط وقتی کم می‌شود که از یک سوراخ ریز، جوش ضعیف یا اتصال خراب بیرون رفته باشد.
نتیجه این است که اگر کسی بدون بررسی نشتی فقط گاز بزند، یخچال چند هفته یا چند ماه خوب کار می‌کند و دوباره همان مشکل برمی‌گردد. تعمیر درست یعنی اول محل نشتی پیدا شود، رفع شود و بعد گاز به‌اندازه شارژ شود.
نشانه‌های کمبود گاز یخچال
این نشانه‌ها وقتی گاز کم شده باشد دیده می‌شوند:
- یخچال و فریزر دیر سرد می‌شوند یا هیچ‌وقت به دمای مناسب نمی‌رسند.
- موتور (کمپرسور) خیلی طولانی کار می‌کند و کم خاموش می‌شود.
- فقط بخش ابتدایی اواپراتور یخ می‌بندد و بقیه سرد نیست؛ یخ به‌صورت ناقص تشکیل می‌شود.
- لوله‌های پشت یخچال نسبت به قبل ولرم‌اند و داغ نیستند.
- فریزر کمی سرد است ولی یخ نمی‌زند و غذا آب می‌شود.
- در موارد کمتر، صدای ریز هیس یا جریان گاز از اواپراتور شنیده می‌شود.
هیچ‌کدام از این نشانه‌ها به تنهایی ثابت نمی‌کند که گاز کم است. چند خرابی دیگر دقیقاً همین‌طور رفتار می‌کنند و بهتر است اول آن‌ها بررسی شوند.
چه خرابی‌هایی شبیه کمبود گاز هستند
تعمیرکار خوب پیش از آنکه سراغ گاز برود، این موارد را کنار می‌گذارد، چون ساده‌تر و ارزان‌ترند:
- ترموستات یا سنسور. اگر دما را اشتباه بخواند، موتور زود خاموش می‌شود یا خیلی کم کار می‌کند.
- سیستم یخ‌زدایی. تایمر یا گرم‌کن ایراد داشته باشد، اواپراتور یخ می‌بندد و هوا عبور نمی‌کند. در صفحه برفک یخچال درباره این مورد نوشته‌ایم.
- فن اواپراتور. اگر نچرخد، هوای سرد پخش نمی‌شود و یخچال گرم می‌ماند.
- کمپرسور ضعیف. اگر فشار تولید نکند، شبیه کمبود گاز عمل می‌کند. این را با ابزار اندازه‌گیری فشار تشخیص می‌دهند. برای جزئیات تعویض موتور یخچال را ببینید.
- درزگیر درب. نشتی هوا باعث می‌شود موتور مدام کار کند.
برای مرور سریع این علت‌ها، صفحه یخچال خنک نمی‌کند کمک می‌کند.
شارژ گاز یخچال چطور انجام می‌شود
کار شارژ، چند مرحله پشت سر هم دارد و ترتیب آن‌ها مهم است:
- بررسی و شناخت نوع گاز. نوع گاز و مقدار آن روی برچسب مشخصات یخچال یا کمپرسور نوشته شده است. تکنسین ابتدا همین را کنترل می‌کند.
- اندازه‌گیری فشار. فشار مدار با ابزار مخصوص خوانده می‌شود تا معلوم شود واقعاً کمبود وجود دارد یا ایراد جای دیگری است.
- پیدا کردن نشتی. محل احتمالی نشتی، مثل اتصال‌ها، لوله‌ها و اواپراتور، با روش‌های متفاوت بررسی می‌شود. یافتن نشتی گاهی ساده و گاهی زمان‌بر است.
- رفع نشتی. اتصال خراب جوش یا تعویض می‌شود. اگر اواپراتور سوراخ باشد، هزینه و امکان تعمیر آن را پیش از شروع می‌گوییم.
- تعویض فیلتر درایر. هرگاه مدار باز شود، فیلتر درایر هم نو می‌شود تا رطوبت داخل مدار نماند.
- وکیوم. هوا و رطوبت از مدار کشیده می‌شود.
- شارژ با وزن. گاز مناسب یخچال، با نوع و مقدار درست، وزن می‌شود و وارد مدار می‌شود.
- آزمایش. یخچال روشن می‌شود و فشار، جریان و سرد شدن اواپراتور جلوی شما کنترل می‌شود.
نشتی گاز یخچال از کجا می‌آید
نشتی معمولاً از چند نقطه مشخص است. دانستن این نقطه‌ها کمک می‌کند بفهمید چرا تکنسین باید ابزار مخصوص بیاورد و چرا حدس‌زدن کافی نیست.
- اواپراتور. لوله‌های نازک اواپراتور با گذشت سال‌ها خوردگی پیدا می‌کنند، به‌خصوص اگر یخ را با جسم تیز کنده باشند. تعمیر آن گاهی ممکن است و گاهی ارزش اقتصادی ندارد.
- کندانسور. لوله‌های پشت یخچال یا کناره‌ها با رطوبت و ضربه آسیب می‌بینند.
- اتصال‌های جوش. محل اتصال لوله به کمپرسور، فیلتر درایر و اواپراتور از نقاط پراحتمال است.
- شیر سرویس و لوله شارژ. اگر کسی قبلاً بدون دقت گاز زده باشد، همین نقطه نشتی می‌دهد.
- لوله‌های خم‌شده یا ساییده. لوله‌ای که به بدنه یا کمپرسور می‌خورد، رفته‌رفته سوراخ می‌شود.
نشتی‌های ریز با چشم دیده نمی‌شوند و روش‌های مخصوص می‌خواهند؛ برای همین است که «گاز زدن سریع» معمولاً جواب نمی‌دهد. اگر نشتی از اواپراتور باشد و تعمیر نشود، ممکن است یخچال دیگر ارزش تعمیر نداشته باشد و تکنسین این را پیش از هر کاری می‌گوید.
R134a و R600a چه فرقی دارند
در بازار ایران دو گاز بیشتر دیده می‌شود. یخچال‌های قدیمی‌تر معمولاً R134a دارند و یخچال‌های جدیدتر بیشتر R600a. نوع دقیق را باید از برچسب خود یخچال خواند؛ حدس نزنید و هرگز دو گاز را با هم مخلوط نکنید. این‌ها فرق‌های کاربردی‌اند:
| ویژگی | R134a | R600a |
|---|---|---|
| اشتعال | معمولاً غیرقابل اشتعال | قابل اشتعال |
| مقدار گاز داخل یخچال | بیشتر | کمتر؛ دقت وزن مهم‌تر است |
| احتیاط هنگام کار | روش‌های استاندارد | فضای هواخور، بدون شعله و جرقه |
به همین دلیل شارژ گاز کاری نیست که خودتان یا هر کسی با یک کپسول انجام دهد. مقدار اشتباه یا گاز نامناسب، یخچال را بدتر می‌کند و در نوع قابل اشتعال خطرناک هم می‌تواند باشد.
اگر یخچال قدیمی است
در یخچال‌های خیلی قدیمی، نشتی گاز اغلب تنها ایراد نیست. درزگیرها فرسوده‌اند، عایق ضعیف شده و موتور هم عمر زیادی دارد. وقتی هزینه پیدا کردن نشتی، جوش، فیلتر و شارژ را کنار هم بگذارید، گاهی عدد به یخچال تازه نزدیک می‌شود. به همین دلیل پیش از هر تعمیر بزرگی، با تکنسین درباره وضعیت کلی یخچال حرف بزنید. اگر هم تصمیم گرفتید تعمیر کنید، بدانید که یخچالی که نشتی‌اش درست رفع شود، دوباره سال‌ها کار می‌کند.
چه کارهای ایمنی خودتان می‌توانید بکنید
- پشت یخچال را نگاه کنید که فاصله کافی از دیوار دارد و گرد و غبار روی کندانسور نیست. سطح خیلی کثیف باعث ضعف خنک‌کنندگی می‌شود.
- درزگیر درب را کنترل کنید و ببینید در کامل بسته می‌شود.
- دمای تنظیم‌شده را نگاه کنید و بیش از حد سرد یا گرم نباشد.
- یادداشت کنید یخچال از چه زمانی ضعیف شده و موتور چقدر کار می‌کند؛ این اطلاعات هنگام تماس به تشخیص سریع‌تر کمک می‌کند.
- لوله‌ها را لمس نکنید، خم نکنید و روی آن‌ها هیچ ماده‌ای نریزید.
اگر این‌ها نتیجه نداد، عیب‌یابی با ابزار لازم است و بقیه را به تکنسین واگذار کنید. برای دید کلی‌تر درباره یخچال و فریزر، تعمیر یخچال در منزل را ببینید.
هزینه شارژ گاز یخچال
هزینه به چند چیز بستگی دارد: نوع گاز، مقدار گاز، دشواری پیدا کردن نشتی و اینکه نشتی از اتصال ساده است یا از اواپراتور. چون هر یخچال فرق دارد، پیش از دیدن آن عدد دقیقی نمی‌گوییم. تکنسین در منزل علت و هزینه را توضیح می‌دهد و بعد از موافقت شما شروع می‌کند. ایاب‌وذهاب و بقیه هزینه‌ها هنگام تماس تلفنی گفته می‌شود. اگر یخچال خیلی کهنه است، پیش از تصمیم تعمیر یا خرید جدید را هم بخوانید.
اشتباه‌های رایج درباره گاز یخچال
- «گاز را هر چند سال باید عوض کرد.» نه؛ گاز یخچال عمر مصرفی ندارد و تا وقتی نشتی نباشد، همان می‌ماند.
- «هر چه گاز بیشتر، سرما بیشتر.» نه؛ گاز اضافه فشار را بالا می‌برد، موتور را اذیت می‌کند و ممکن است یخچال بدتر سرد کند.
- «بوی گاز یخچال مهم نیست.» اگر بوی گاز حس کردید، احتیاط کنید: پنجره را باز کنید، یخچال را از برق بکشید و از شعله و جرقه دور بمانید.
- «فریزر یخ نمی‌زند، پس حتماً گاز است.» خیر؛ چند ایراد دیگر هم همین‌طورند و باید پیش از شارژ بررسی شوند.
شارژ گاز و رفع نشتی یخچال در تهران. برای هماهنگی بازدید هر ساعت از شبانه‌روز تماس بگیرید: ۰۲۱-۲۲۳۴۶۶۱۰ یا ۰۲۱-۴۴۹۷۸۵۳۳.
۰۲۱-۲۲۳۴۶۶۱۰۰۲۱-۴۴۹۷۸۵۳۳پرسش‌های رایج
چرا گاز یخچال کم می‌شود؟
چون جایی از مدار بسته نشتی دارد. گاز یخچال مصرف نمی‌شود. اتصال‌های جوش‌خورده، لوله‌های فرسوده و اواپراتور از جاهای معمول نشتی هستند.
اگر فقط گاز بزنند و نشتی را پیدا نکنند چه می‌شود؟
یخچال مدتی خوب کار می‌کند و دوباره گاز از همان نقطه بیرون می‌رود. برای همین ما ترجیح می‌دهیم ابتدا نشتی پیدا و رفع شود.
شارژ گاز یخچال گارانتی دارد؟
شرایط ضمانت را هنگام تماس بپرسید. تنها چیزی که ما گارانتی یک‌ساله برایش می‌دهیم، موتور (کمپرسور) تعویض‌شده است.
گاز فریزر هم همین‌طور است؟
بله. فریزر هم مدار بسته دارد و کمبود گاز آن هم یعنی نشتی. برای فریزرهای مستقل صفحه تعمیر فریزر را ببینید.
خودم می‌توانم گاز بزنم؟
توصیه نمی‌کنیم. نوع و مقدار گاز باید دقیق باشد و برای R600a قابل اشتعال، احتیاط خاصی لازم است. کار را به تکنسین بسپارید.
برای تعمیر تماس بگیرید
نوع دستگاه، برند و ایرادی را که می‌بینید بگویید. اگر کد خطا روی صفحه است، همان را بخوانید.